سیانوز ( کبودی )
رنگ پوست کودکان، متأثر از چند عامل مختلف است. یکی از آنها میزان اکسیژن موجود در خون است. اگر خون (هموگلوبین) به خوبی با اکسیژن ترکیب شود، رنگ پوست صورتی مایل به قرمز خواهد بود و اگر هموگلوبین اکسیژن را از دست بدهد و یا اصلاً نتواند با اکسیژن ترکیب شود، زنگ خون به آبی یا سیاه تغییر پیدا میکند. البته قضاوت در مورد اینکه رنگ کودک چه تغییری کرده، مشکل است، چون عواملی مثل نور محیط، رنگدانههای پوستی (سبزه یا سفیدی یا سیاهی پوست) در آن دخالت دارند.
در هر صورت رنگ کبودی یا آبی پوست می تواند علامتی از ناتوانی بدن در اشباع کردن خون از اکسیژن باشد یا اینکه مصرف اکسیژن در بدن بیش از حد افزایش یافته باشد. اگر کودکانی پرخون باشند مثلاً نوزادان تازه متولد شده ممکن است سریعتر کبودی خود را ظاهر کنند و اگر کم خون باشند دیرتر کبودی ظاهر میشود. رنگ و اندام برخی از کودکان در سرما کبود میشود چون رگها منقبض شده و میزان برداشت اکسیژن در اندامها افزایش مییابد.
هنگامی که ته ناخنها، صورت یا لبها و زبان کبود است، به آن سیانوز مرکزی میگویند و علامت باید سریعاً برطرف شود. کبودیای که به دنبال ورزش ایجاد میشود باید مورد توجه قرار گیرد.
علت کبودی
– بیماریهای قلبی که منجر به مخلوط شدن خون وریدی (تیره) با خون شریانی (روشن) میشود.
– بیماریهای ریوی که انتقال اکسیژن از دهان به راههای هوایی، سپس کیسههای هوایی دچار اشکال شده، مثل ورود جسم خارجی به ریه، آسم یا بیماریای که اکسیژن نمیتواند از کیسههای هوایی به خون وارد شود.
– بیماریهای عصبی و تشنج، عفونت شدید، شوک، خونریزی مغزی، کاهش قند خون، افزایش غلظت خون.
اقدامات لازم
– اگر واقعاً بستر ناخن یا لبهای کودک کبود است، اضطراب پیدا نکنید اما بلافاصله به پزشک مراجعه کنید تا علت کبودی را بررسی کند.
– اگر کبودی به همراه توقف تنفس است باید اقدامات احیا انجام گیرد.
– اگر علت کبودی معلوم شده، باید درمان بیماری طبق دستور پزشک پیگیری شود.
– بیماریهای قلبی که منجر به کبودی میشوند، اکثراً تلاش تنفسی کمتری ایجاد میکنند و اغلب به عمل جراحی قلب نیاز دارند.
– در بیماریهای تنفسی که باعث بروز کبودی شدهاند، غالباً تلاش تنفسی شدیدتر است و به علت عدم کنترل و درمان آن ایجاد شده است. بنابراین طبق دستور پزشک درمانهای مربوط به بیمار ریوی را دنبال کنید.