اختلالات خواب کودکان و نوزادان
خواب نوعی فرایند پیچیده فیزیولوژیک و رفتاری است که در آن فرد، دچار وضعیت برگشتپذیر رهایی از محیط و بیپاسخی نسبی میشود. فیزیولوژی به سرعت از زندگی جنینی به سمت شیرخوارگی و کودکی تغییر میکند. شیرخواران رسیده، دو سوم از روز را میخوابند. کودکان 1 ساله به طور میانگین 15 ساعت در روز میخوابند.
اختلالات متعددی خواب را درگیر میکند. یکی از آنها اختلالات تداعی شروع خواب است که مربوط به دوره شیرخوارگی است.
تقریباً نیمی از مادران در مورد ریتم خواب شیرخوار خود به پزشک شکایت میکنند. ارزیابی مشکلات خواب، با گرفتن شرح حال کاملی از عادات خواب؛ شامل زمان خواب و وقایع مربوط به آن، زمان به خواب رفتن و بیدار شدن، شروع میشود. بررسی کامل محل خواب، شامل نوع تخت، فردی که با کودک در آن تخت میخوابد، نور، صدا و دمای محیط میتواند منجر به درک دینامیک از مشکلات خواب و روشهای دستیابی به خواب طبیعی شود.
الگوی شغلی والدین دارای اهمیت است زیرا کودکان تا زمانی که یکی از والدین در خانه نباشد نمیخوابند و در صورت شاغل بودن مادر، شیرخواران دوره روزانه- شبانه شیرخوردن خود را در طی شب، یعنی زمانی که مادر در خانه است، معکوس میکنند. مسائل مربوط به رژیم غذایی، نظیر زمانبندی وعدهها، سوءتغذیه یا تغذیه بیش از حد و مصرف کافئین، الگوهای خواب را تحت تأثیر قرار میدهند.
معاینه فیزیکی کامل برای رد علل طبی آشفتگی خواب دارای اهمیت است. این علل طبی عبارتاند از: بیماریهایی که باعث ایجاد درد میشوند، بیماریهای عصبی که میتوانند با اختلالات تشنجی همراه باشند و سایر اختلالات سیستم عصبی مرکزی.
کودکان مبتلا به سندرمهای ژنتیک مرتبط با تأخیر تکاملی ممکن است دچار مشکلات خواب شوند. به طور مشابه، کودکان مبتلا به اختلال کمبود توجه، بیشفعالی و سندرم جنین الکلی نسبت به کودکان دیگر از نظر اختلال خواب در معرض خطر بیشتری قرار دارند.
توجه کافی به راه هوایی فوقانی و معاینه ریه میتواند بزرگی لوزهها یا سایر نشانههای انسداد را آشکار کند.
توصیه میشود که شیرخواران پس از تعویض پوشک، خوردن غذا و آرام شدن در شرایطی که کمی هوشیار هستند در داخل تخت قرار داده شوند. یک محیط امن برای خواب ضروری است. گاهی تحمل گریه نوزاد لازم است تا نوزاد بتواند به تنظیم خواب خود دست یابد. شیرخوران زیر 4 ماه به تغذیه شبانه نیاز دارند. در کودکان خردسال دشواری در خوابیدن و مقاومت در به خواب رفتن با رعایت اصول سلامت خواب درمان با هدف تقویت احساس امنیت و حضور والدین بهره میبرند. اشیاء مورد علاقهای که کودک به آنها وابسته است (مانند عروسک، پتو و …) مفید خواهد بود. به ندرت کودکان مبتلا به دشواری در به خواب رفتن از طریق درمان دارویی درمان میشوند.
با افزایش آگاهی والدین از فیزیولوژی خواب شیرخوار، انتظارات متناسب با تکامل شیرخوار و فراهم ساختن محیط مناسب برای خوابیدن شیرخوار، معمولاً میتوان از اختلال ارتباطی شروع خواب در دوره شیرخوارگی پیشگیری کرد. والدین باید بدانند که کودک شیرخوار به طور طبیعی در 6 هفته اول و پیش از اینکه در یک روال عادی قرار بگیرد و هر 3 تا 4 ساعت برای شیرخوردن بیدار شود، به صورت مکرر بیدار میشود. شیرخواران معمولاً قبل از 6 ماهگی در سرتاسر شب نمیخوابند و این امر در بسیاری از آنها حتی تا قبل از 18 ماهگی ادامه مییابد.