رینیت حساسیتی یا تب علفی (تب یونجه)

رینیت حساسیتی یا تب علفی (تب یونجه)

التهاب غشای بینی در اثر واکنش حساسیتی، رینیت حساسیتی نام دارد.

رینیت حساسیتی دو نوع است:

نوع فصلی آن که تب یونجه نام دارد و فقط در بهار و تابستان و پاییز رخ می دهد. ورم غشای مخاطی بینی، در اثر حساسیت (حساسیت بینی) به وجود می آید و علائمی چون عطسه، آب ریزش از بینی و خارش بینی را آشکار می کند.

نوع دیگر آن نوع سالیانه است که در تمام سال ممکن است رخ دهد. به آن حساسیت دائمی بینی می گویند.

این بیماری در نوزادان و کودکان کم تر از شش سال به ندرت روی می دهد. این کودکان، اغلب دچار حساسیت غذایی می شوند.

تب علفی به طور معمول در 10 درصد از کودکان مدرس های روی داده و موجب غیبت های پیاپی آن ها از مدرسه می شود. بسیاری از این کودکان دارای والدین مبتلا به تب علفی یا آسم هستند. این امر نشان دهنده ارثی بودن بیماری است.

رینیت حساسیتی اغلب به صورت خانوادگی بروز می کند و در میان کودکانی که حساسیت های دیگر نیز دارند شایع تر است.

علت

رینیت حساسیتی با استنشاق مواد حساسیت زا بروز می کند. شایع ترین این مواد گرده علف های هرز، چمن و درخت هستند. رینیت حساسیتی سالیانه بیش تر از مایت خانگی، پوسته های مرده بدن حیوانات، یا هاگ کپک ها ناشی می شود.

کودکانی که مستعد ابتلا به حساسیت هستند، در صورت تماس مداوم مواد حساسیت زا با جدار داخلی بینی شان، شروع به ساختن پادتن علیه این عوامل می کنند. این پادتن ها و مواد حساسیت زا، سپس به سلول هایی ویژه (ماست سل ها) متصل شده و موجب آزاد شدن هیستامین از این سلول ها می شوند. هیستامین ماده شیمیایی است که غشای مخاطی بینی را متورم می کند و ترشحات سلول های بینی را افزایش می دهد.

این نوع حساسیت، به طور معمول در ماه های اردیبهشت و خرداد که گرده گیاهان فراوان است، دیده می شود. در سایر ماه های تابستان و پاییز بسته به نوع پوشش گیاهی منطقه، شیوع بیماری در منطقه های گوناگون متفاوت است.

بیش ترین ماده حساسیت زایی که در تمامی خانه ها یافت می شود، گرد و غبار است. حتی تمیزترین خانه ها نیز به طور کامل، بدون گرد و غبار نیستند. لوازمی چون تشک، مبل، فرش و پتو همیشه دارای گرد و غبار هستند.

پَر، از دیگر مواد حساسیت زا است که در متکا و لحاف وجود دارد. کپک نیز در مناطق مرطوب و کم نور رشد کرده و ممکن است در داخل و خارج خانه ها یافت شود.

برخی کودکان به حیواناتی خاص، چون سگ، گربه یا پرندگان حساسیت دارند. برخی از انواع سگ ها حساسیت زاتر از دیگر گونه ها هستند. بلندی یا کوتاهی موی سگ تأثیری در ایجاد حساسیت ندارد، زیرا ریزش پوست سگ به صورت ذرات شوره مانند،

موجب حساسیت می شود.

علائم

علائم هر دو شکل رینیت حساسیتی مشابه است، هر چند علائم نوع سالیانه آن معمولاً خفیف تر است.

امکان دارد آن را با سرماخوردگی اشتباه کنید. این دو بیماری در ابتدا شبیه به هم هستند. در سرماخوردگی ترشحات بینی پس از چند روز زرد و یا سبز رنگ می شود، در حالی که ترشحات ناشی از حساسیت همیشه سفید رنگ و همراه با علائم زیر است:

علائم عمده عبارت اند از:

– ابتدا، احساس خارش در چشم ها، بینی و حلق

– انسداد و آب ریزش بینی

– عطسه

– سرخی، درد و آب ریزش چشم ها

– گاهی، خشکی پوست

– سرفه

– سر درد

علاوه بر این ها علائمی چون پیدایش حلقه سیاه زیر چشم ها، مالیدن بینی، تنفس دهانی و خرخر کردن در خواب نیز مشاهده می شود.

بیش تر کودکان از گرفتگی بینی و تنفس دهانی شکایت دارند. این ناراحتی می تواند به سینوزیت، عفونت گوش میانی و ناراحتی شنوایی تبدیل شود. حساسیت هایی مزمن بینی در خواب و اشتها اختلال ایجاد کرده و کودک را بد خلق می کنند.

پسری در ده سالگی به این ناراحتی مبتلا بود و التماس می کرد که دماغ او را ببُرند. به هر حال ناراحتی او تا سن بلوغ برطرف شد.

شیوه کمکی

– اگر ماده حساسیت زا معلوم است، سعی کنید قرار گرفتن در معرض آن را کم کنید یا از آن به کلی احتراز کنید.

– کودکی که تب یونجه دارد باید در فصل گرده افشانی گیاهان تا حد امکان در خانه بم اند. پنجره ها را بسته نگه دارید، خصوصاً در روزهای گرم و خشک که نسیم نیز می وزد، زیرا در چنین روزهایی مقدار گرده گیاهان در هوا ممکن است زیاد باشد.

– کودکی که به پوسته های مرده حیوانات حساسیت دارد، باید حیوانات را از او دور نگه داشت.

– اگر مایت های خانگی موجب مشکل شده اند، گرد و غبار در خانه را به حداقل ممکن برسانید. همه سطوح را با پارچه نم دار پاک کنید و به فرش ها حشره کش بزنید تا مایت ها بمیرند.

– بالش کودک را در یک پوشش پلاستیکی قرار دهید و از بالش و رخت خواب پر شده با پَر استفاده نکنید.

– اگر کودک شما نسبت به هاگ کپک حساسیت دارد، سعی کنید اتاق خواب او خوب تهیه شود و عاری از کپک و غبار باشد.

ا- گر تب یونجه کودک شدید است یا نمی تواند از بیرون رفتن اجتناب کند، ممکن است آنتی هیستامین های خوراکی مفید واقع شود. آنتی هیستامین روی رینیت حساسیتی سالیانه اثری ندارد یا اثر آن اندک است.

– در صورت امکان، برای اتاق فرزند خود، دستگاه تهویه نصب کنید. بیش تر کودکانی که دچار حساسیت هستند در محیطی که تهویه دارد، بهتر تنفس می کنند.

– چنان چه کودک دارای آب ریزش دائمی از بینی همراه با عطسه است و ناراحتی او بیش از یک هفته ادامه دارد، به پزشک مراجعه کنید. هرگز از داروهای ضد حساسیت و اسپری بینی استفاده نکنید، زیرا عوارضی وخیم تر را به دنبال دارند.

– چنان چه کودک در سنی قرار دارد که می توانید ناراحتی اش را برای او شرح دهید، به او توضیح دهید که تا سن بلوغ ناراحتی او تخفیف خواهد یافت.

مراجعه به پزشک

اگر کودک شما علائم شدید یا مداوم حساسیت را دارد که با اقدام در منزل تخفیف

نمی یابد، وقت معاینه پزشکی بگیرید.

پزشک احتمالاً یک اسپری بینی حاوی کروموگلیکات سدیم یا یک ماده کورتیکواستروئیدی برای تخفیف علائم رینیت تجویز خواهد کرد.

از دیگر کارهای پزشک:

– تجویز آنتی هیستامین و سایر داروهای آرام بخش.

– معرفی کودک به متخصص حساسیت برای انجام آزمایش خون و تست جلدی، چنان چه داروهای تجویز شده بی اثر باشند.

– پیدا کردن ماده حساسیت زا و توصیه به والدین در مورد چگونگی از بین بردن این مواد از محیط زندگی کودک و یا مایه کوبی کودک علیه آن ها.

در اغلب بچه ها، رینیت حساسیتی با بزرگ تر شدن کودک فروکش می کند و نهایتاً از بین می رود.