تشخیص درد در کودکان
۵ فروردین, ۱۳۹۶
زردی ناشی از شیر مادر
۵ فروردین, ۱۳۹۶

سابقه بیماری نوزاد
پزشکان در آغاز دوران تحصیل خود فرا می‌گیرند که گرفتن تاریخچه صحیح بیماری، از بیمار یا همراهش، بسیار می‌تواند به تشخیص صحیح بیماری کمک کند. از این رو است که پزشک معالج، در نخستین ملاقات با فرزندتان، سؤالاتی گوناگون از شما می‌پرسد، از جمله: «چه زمانی متوجه ناراحتی (استفراغ، اسهال، سرفه و تب) فرزندتان شدید؟» و «این علائم را چند بار در روز مشاهده کردید؟». پاسخ شما به پرسش‌های یاد شده، به پزشک کمک می‌کند تا زمان آغاز، طول دوره و تکرار نشانه‌های بیماری کودک‌تان را شناسایی کند. این اطلاعات، تاریخچه بیماری نامیده می‌شوند و به تشخیص بیماری کمک فراوان می‌کنند.
برای این‌که بتوانید تاریخچه‌ای صحیح از بیماری ارائه دهید، نخست باید کودک بیمار را به طور روزانه زیر نظر داشته باشید. نشانه‌هایی که باید مورد توجه قرار دهید، اشتها، حساسیت، خستگی، سرخی صورت، سرفه و آب‌ریزش از بینی هستند. به طور معمول، از دست دادن اشتها از نخستین نشانه‌های بیماری‌ها است؛ چنان‌که در کودک نشانه‌هایی هم‌چون گلودرد، سردرد، گوش درد، اسهال یا دردهای عضلانی آشکار شد، باید در مورد زمان پیدایش و شدت و ضعف این نشانه‌ها، یادداشتی تهیه کنید. بدین ترتیب می‌توانید تاریخچه‌ای صحیح از بیماری را به پزشک معالج ارائه دهید.
مرحله بعدی، معاینه درجه حرارت بدن کودک، با استفاده از ترمومتر (درجه طبی) است. با توجه به سن کودک می‌توانید این معاینه را از طریق دهان یا مقعد انجام دهید. چنان‌چه کودک بیش از شش سال دارد، از روش دهانی (قرار دادن ترمومتر در زیر زبان) استفاده کنید و در غیر این صورت روش مقعدی مفید خواهد بود (باید روش استفاده از ترمومتر و خواندن درجه آن را بدانید).
اگر درجه حرارت مقعد بالاتر از ۵ / ۳۷ درجه سانتی‌گراد و درجه حرارت دهان بالاتر از ۳۷ درجه سانتی‌گراد باشد، کودک تب دارد و اگر چنین نبود، حرارت بدن او را بیش از چهار بار در روز، اندازه‌گیری نکنید؛ مگر این‌که متوجه گرم شدن بدن او شوید. تاریخ و زمان اندازه‌گیری درجه حرارت بدن کودک را یادداشت کنید، زیرا هنگام مراجعه به دکتر بسیار مفید خواهد بود.
نوزادان اغلب تب دارند، بنابراین داشتن تب لزوماً نشانه وجود عفونت نیست. گاهی اوقات با وجود تب خفیف، عفونت جدی وجود دارد و گاهی با وجود تب شدید، عفونت اندک است. با این‌که درجه بالای تب همیشه نشان‌دهنده عفونت نیست، اما تب شدید به مراقبت ویژه نیاز دارد.
اگر درجه حرارت کودک ۳۹ درجه سانتی‌گراد یا بالاتر باشد، او دچار تب شدید است. در چنین مواقعی بکوشید آرامش خود را حفظ کنید و با پزشک معالج تماس بگیرید. درجه حرارت بدن در اوایل صبح در پایین‌ترین سطح قرار دارد، سپس تا ساعت شانزده یا هفده بعدازظهر افزایش می‌یابد. اگر ترمومتر ۳۸ تا ۵ / ۳۸ درجه را در صبح یا اوایل بعد از ظهر نشان داد، حرارت بدن هنگام عصر به ۵ / ۳۸ تا ۳۹ درجه خواهد رسید، بنابراین در صورت مشاهده تب در اوایل روز، بهتر است هر چه زودتر به پزشک مراجعه کنید، زیرا حرارت بدن تا اواخر روز افزایش خواهد یافت.
برخی پزشکان ممکن است علاوه بر پاشویه در آب گرم، داروهای ضد تب مثل استامینوفن را نیز تجویز کنند، اما برخی دیگر از تجویز چنین داروهایی خودداری می‌کنند، مگر این‌که تب شدید باشد. به نظر آن‌ها تب واکنشی طبیعی است که بدن برای مبارزه با عفونت‌های باکتریایی و ویروسی از خود نشان می‌دهد. عده‌ای دیگر بر این باورند که نباید با برگرداندن تب خفیف به حالت طبیعی، نشانه عفونت را که به صورت تب آشکار می‌شود، از بین برد. این عده مایل‌اند تا سیر طبیعی بیماری را، هر سه یا چهار ساعت یک بار، از طریق اندازه‌گیری درجه حرارت بدن، مطالعه کنند. از پزشک خود سؤال کنید که چه سیاستی دارد.
کودک را به دقت زیر نظر داشته باشید تا بتوانید هرگونه تغییر در رفتار و یا نشانه‌های بیماری او را مشاهده کنید. آیا دفعات اسهال و یا استفراغ او رو به افزایش است؟ آیا ناراحتی، بی‌تابی، حساسیت و سرگیجه او شدیدتر می‌شود؟ آیا تب دارد یا تب او در حال بالا رفتن است؟ آیا سر درد و دل درد او وخیم‌تر می‌شود؟ اگر پاسخ هر یک از سؤال‌ها، مثبت بود، باید برای معاینه به پزشک مراجعه کنید.
به یاد داشته باشید که شما در یافتن نخستین نشانه‌های بیماری، نقشی مهم دارید. پزشک معالج کودک‌تان تنها یک متخصص است و مانند خود شما فرزندتان را نمی‌شناسد. او به گزارشی که شما درباره تغییر در رفتار و نشانه‌های بیماری کودک می‌دهید و هم‌چنین داروهایی که تجویز کرده‌اید، تکیه خواهد کرد. والدین در آرامش دادن به بیمار نیز نقش مهم دارند. هر چه بیشتر با بیماری‌های گوناگون کودکان آشنا شوید، برخوردتان با آن‌ها آسان‌تر خواهد شد. یکی از نخستین مسائلی که دانستن آن بسیار ضرورت دارد، این است که چه علائمی می‌تواند نشانه نیاز به فوریت‌های پزشکی باشد.
در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر در کودک، حتی اگر تب وجود نداشت، به سرعت به پزشک مراجعه کنید:
– درجه حرارت بالاتر از ۳۹ درجه سانتی‌گراد؛
– دشواری تنفس (با اورژانس تماس بگیرید)؛
– کبود شدن لب‌ها (با اورژانس تماس بگیرید)؛
– کشیده شدن قفسه سینه به سمت داخل به هنگام تنفس؛
– صداهای غیرطبیعی به هنگام تنفس؛
– سرفه‌های شدید همراه با گریه با صدای گرفته؛
– خواب‌آلودگی و بی‌حالی شدید؛
– رعشه و تشنج؛
– درد شدید در ناحیه شکم، سر و یا گوش؛
– اسهال هر یک یا دو ساعت یک بار؛
– استفراغ‌های جهنده و پی‌درپی؛
– گریه مداوم نوزادان.